ada_blue

Μυριάδες φωνές, μια Σιωπή…

Ο Όσιος (πλέον) γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ , μέσα στα σημαντικότατα θεολογικά κείμενά του, κάπου αναφέρει (σε ελεύθερη απόδοση): Ο Θεός αναπτύσσει με το κάθε ένα ανθρώπινο πρόσωπο μια μοναδική , ιδιαίτερη και ανεπανάληπτη σχέση. Έχω την αίσθηση ότι αυτή η φράση από μόνη της κρύβει τόνους θεολογικής γνώσεως αλλά το σημαντικότερο εμπειρίας, τουτέστιν βιώματος από το οποίο προκύπτει όλη η θεολογία της Χριστιανικής Ορθοδόξου πίστεως και εμπειρίας στην δισχιλιετή πορεία της. Προς το παρόν θα σταθούμε σε τρία επίθετα που προσδιορίζουν ένα ουσιαστικό μέσα σε αυτή τη φράση, ένα ουσιαστικό που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο και ταυτόχρονα την κορωνίδα στη ζωή ενός Χριστιανού αλλά και ενός ανθρώπου που μπορεί να μην είναι ενεργοποιημένος Χριστιανός αλλά παρά ταύτα τα κριτήρια των εσωτερικών αναζητήσεων του είναι η αλήθεια, τι είναι αυτό που κάνει τον βίο του να αληθεύει και να υπάρχει ο ίδιος σε πληρότητα. Το ουσιαστικό αυτό είναι η λέξη «σχέση», σχέση με τον Θεό, εν προκειμένω. Χαρακτηρίζεται και προσδιορίζεται ως μοναδική, άρα ιδιαίτερη και συνεπώς μη επαναλήψιμη (ανεπανάληπτη). Δηλαδή το είδος της σχέσης που θέλει ο Θεός να αναπτύσσει και αναπτύσσει μαζί μας αναφέρεται και στοχεύει στο κάθε ανθρώπινο πρόσωπο ξεχωριστά.

Ούτως ή άλλως η κάθε σχέση δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο πέρα από προσωπική, όταν η πρώτη είναι όντως σχέση. Μέσα στον βίο μας αναπτύσσουμε διαφορών ειδών σχέσεις με άλλα ανθρώπινα πρόσωπα, οι οποίες εντάσσονται σε ένα ευρύ έως και φαινομενικά ανεξάντλητο φάσμα. Σχέσεις τυπικές στα πλαίσια μιας κοινωνικής δεοντολογίας και λειτουργικότητας, σχέσεις επαγγελματικές, σχέσεις επιδερμικές και προσωρινές που δεν αφήνουν το σημάδι τους στην πορεία του βίου μας, σχέσεις υποχρεωτικές λόγω συγγένειας, σχέσεις ερωτικές και ο κατάλογος είναι πολύ μεγάλος…Ωστόσο οι περισσότεροι αν όχι όλοι, έχουμε την εμπειρία κάποιων σχέσεων που αναπτύξαμε στη ζωή μας (όσες και να ήταν αυτές) οι οποίες μας αγγίξαν πολύ βαθιά, αλληλοεπιδράσαμε και αλληλοεπηρεαστήκαμε ο ένας από τον άλλο και αφήσαν ανεξίτηλο το σημάδι τους στην μετέπειτα εξελικτική μας πορεία. Αυτές οι σχέσεις δεν ανήκουν απαραίτητα σε κάποιο από όλα αυτά τα είδη σχέσεων που αναφέραμε ή έχουμε εις γνώσιν αλλά σίγουρα αποκλείονται από κάποια από αυτά (τυπική ή επιδερμική/προσωρινή σχέση π.χ.) μπορεί όμως να ανήκουν σε ένα ή περισσότερα.

Εν προκειμένω όμως το θέμα δεν είναι αυτό αλλά ότι αυτές οι σχέσεις είχαν κάτι το οποίο ήταν βαθιά ουσιαστικό και αληθινό και αυτό τογνωρίζουμε χωρίς να χρειάζεται να αναλύουμε ή να προσεγγίζουμε αυτήν την σχέση με μια διανοητική προσπάθεια, απλά έχουμε αυτή την βεβαιωτική αίσθηση εντός μας. Η αίσθηση ότι κάτι οικοδομείται εντός μας, κάτι αυτό-αποκαλύπτεται, με κάποιον συναντιέσαι…τελείται μια συνάντηση, (που μόνο συνάντηση στον δρόμο ή σε ένα πάσης φύσεως ραντεβού δεν είναι) στην οποία αποκαλύπτεις και εσύ τον εαυτό σου. Συγχρόνως και ταυτοχρόνως στη γνωριμία-συνάντηση με το άλλο πρόσωπο γνωρίζεις- συναντάς και εσύ τον εαυτό σου .. Αυτό δεν είναι κάτι το οποίο δίνει μια υπαρξιακή επέκταση ή μια άλλη διάσταση στην έννοια σχέση, αλλά είναι η ίδια η σχέση.

Εδώ λοιπόν μπορεί να αντανακλάται, τηρουμένων των αναλογίων βέβαια, και κάτι από την συνάντηση μας με τον ίδιο τον Θεό και τη σχέση που αναπτύσσει Αυτός αλλά και εμείς μαζί του.. ή μπορεί και όχι συνάμα. Αυτό που κληροδοτήθηκε ως εμπειρική γνώση των Αγίων και των Πατέρων της Εκκλησίας είναι ότι η πίστη είναι πρωτίστως εμπιστοσύνη και σχέση, δεν είναι απλή διανοητική αποδοχή κάποιας ιδεολογίας (ακόμα και αν δεν την καλοκαταλαβαίνουμε) ή μια στείρα συμμόρφωση σε κάποιους ηθικής διαστάσεως κανόνες και σε «ιερές» εντολές. Η πίστη νοείται, γνωρίζεται και εν τέλει βιώνεται ως εμπιστοσύνη αλλά και σχέση με όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα μιας σχέσης…και κάποια από τα πρώτα της χαρακτηριστικά γνωρίσματα είναι ότι δοκιμάζεται και οικοδομείται (ή διαλύεται) κάθε μέρα, σε κάθε φάση της και εξέλιξη της, εφόσον η σχέση αυτή αναπτύσσεται με ένα διαφορετικό από εμάς πρόσωπο, ελεύθερο ως προς τις δικές του επιλογές, το πώς θα δράσει ή αντιδράσει μέσα στη σχέση αυτή αλλά και στις αποφάσεις του.

Από τα παραπάνω μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε ότι αυτή η σχέση προϋποθέτει ένα ζωντανό, ελεύθερο και δρώντα Θεό, ο οποίος δεν είναι οι αντιλήψεις μας περί αυτού, οι επιθυμίες μας (μερικές φορές όσο φαινομενικά να είναι καλές ή θεμιτές) περί αυτού και κάλλιστα τα όλα όσα «γνωρίζουμε» περί αυτού. Τι είναι τελικά; Νομίζω πως ο Θεός απαντά αδιάκοπα σε αυτό το ερώτημα, ο ίδιος… απαντά διότι μιλάει τόσες γλώσσες όσοι είναι και οι άνθρωποι που υπάρχουν, υπήρξαν και θα υπάρξουν στην πλάση (όπως κάποιος Πατέρας έχει πει) και το κάνει αδιάκοπα σε όλη την ιστορία του κόσμου αυτού. Είναι πολύ σημαντικό για όλους μας, να γνωρίζουμε πως ο Θεός στον οποίο πιστεύουμε ή θέλουμε να πιστεύουμε είναι μεταξύ άλλων και ένας ελεύθερος Θεός (και ταυτόχρονα είναι ελευθερία ο ίδιος) ο οποίος δεν δεσμεύεται από τις ιδέες μας, τις γνώσεις μας, ακόμα ίσως και από αυτό που εμείς ονοματίζουμε ως εμπειρίες μας για αυτόν. Αυτός δίνει την γνώση του Εαυτού του στον άνθρωπο και όχι το αντίστροφο. Είναι ελεύθερος να μιλήσει όπως θέλει, όταν θέλει και με όποιον τρόπο κρίνει αυτός κατάλληλο στον κάθε ένα από εμάς. Είναι ελεύθερος ακόμα και να σιωπήσει, ίσως σε αυτούς που στη σιωπή του θα μπορέσουν να διακρίνουν απαντήσεις.

Μέσα σε αυτήν, λοιπόν, τη σχέση και ο άνθρωπος κατέχει μια θεμελιώδη ελευθερία, αυτή που του επιτρέπει να ακούσει ή να μην ακούσει, να δεχθεί ή να αρνηθεί, να ανταποκριθεί ή να μείνει αμέτοχος, να συμφωνήσει στη συνεργία ή όχι. Αυτό το είδος ελευθερίας το οποίο είναι δωρισμένο πάλι από τον Θεό στον άνθρωπο, είναι όντως θεμελιώδες και χωρίς αυτό, έχω την αίσθηση, δεν θα ήταν πλάσμα εκ των χειρών του, παιδί δικό του. Αυτό το είδος ελευθερίας καθορίζει και την ποιότητα και πιστότητα της σχέσεως και με τον Θεό και με τον πλησίον αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.

enoriac
Άγιος Διονύσιος Αχαρνών 2022 © All rights Reserved