Ο ΄Αγιος Απόστολος Λουκάς ο Ευαγγελιστής

Ἡ μνήμη του εορτάζεται τὴν 18 Οκτωβρίου

«Εἰς Ἐμμαοὺς βλέπειν σε κἂν πρὶν εἰργόμην, (Λουκᾶς λέγει),τρανῶς σε νῦν Χριστὲ βλέπω»
Ὀγδοάτῃ δεκάτῃπέρατος βίου ἔμμορε Λουκᾶς

Ο άγιος Λουκάς έζησε τον 1ον μ. Χ. αιώνα μαθητής και συνοδοιπόρος του Αποστόλου των Εθνών Παύλου. Από την Αντιόχεια της Συρίας η καταγωγή του, ιατρός στην ιδιότητα «Λουκάς ιατρός ο αγαπητός» όπως αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην επιστολή προς τους Κολοσσαείς, ίσως  αυτόπτης μάρτυρας θαυμάτων του Ιησού Χριστού και αυτόπτης και συνομιλητής Του, μαζί με τον Κλεόπα μετά την Ανάσταση στην πορεία προς τους Εμμαούς (Λουκ. 24,13-28).

Άγνωστο πότε και από ποιόν βαπτίστηκε. Θεωρείται ο βιογράφος  των περιοδειών του Αποστόλου  Παύλου στην Ελλάδα. Τα ελληνικά του είναι καλύτερα από τα ελληνικά άλλων συγγραφέων, όπως αυτά φαίνονται στα δύο βιβλία της Καινής Διαθήκης, 1ον το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον και  2ον τις Πράξεις των Αποστόλων. Τα βιβλία αυτά απευθύνονται σε κάποιον Ρωμαίο αξιωματούχο Θεόφιλο για να γνωρίζει με ασφάλεια, αυτά  τα οποία έχει διδαχθεί. Οι πληροφορίες που μας παραθέτει στο Ευαγγέλιο είναι πλούσιες  και μοναδικές για πολλά γεγονότα που δεν αναφέρουν τα άλλα Ευαγγέλια, (όπως η προαναγγελία της γέννησης και γέννηση του Προδρόμου, Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, η Γέννηση του Ιησού Χριστού, δωδεκαετής στο ναό, οι πειρασμοί του Ιησού στην έρημο, παραβολές).

Οι  πληροφορίες των Πράξεων των Αποστόλων είναι πολύτιμες για την δράση των μαθητών του Χριστού μετά την Ανάληψη και την Πεντηκοστή, την εδραίωση της πρώτης Εκκλησίας, το κήρυγμα του Πέτρου, την Αποστολική σύνοδο και ιδιαιτέρως για τις περιοδίες  και κακουχίες του Αποστόλου Παύλου για τη διάδοση του Ευαγγελίου. Η αποστολική του δράση συνεχίστηκε και μετά το θάνατο του Παύλου μέχρι το θάνατό του .

Έχει χαρακτηριστεί ζωγράφος του λόγου, ήσυχος ισορροπημένος βιογράφος ενός ανήσυχου και νευρώδους ανθρώπου (του Αποστόλου Παύλου).

Η παράδοση θέλει τον Ευαγγελιστή Λουκά, ζωγράφο που φιλοτέχνησε την εικόνα της Κυρίας Θεοτόκου, χωρίς όμως να γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό των εικόνων.  «…την ιστορηθείσαν υπό του Αποστόλου Λουκά ιεροτάτου την Οδηγήτριαν», ψάλλουμε στις Παρακλήσεις τον Αύγουστο.

Η ωφέλεια που έχουμε από την προσφορά του συγγραφικού του έργου του Ευαγγελιστή Λουκά για την διάδοση και εδραίωση του κηρύγματος της αγάπης του Χριστού και των Αποστόλων είναι μεγίστη και ανεκτίμητη.

Η Εκκλησία προβάλλει την συγκεκριμένη εορτή, αλλά και κάθε εορτή, ως ευκαιρία μίμησης και ευλογία .   

«Απόστολε Άγιε και Ευαγγελιστά Λουκά, πρέσβευε τω ελεήμονι Θεώ, ίνα πταισμάτων άφεσιν παράσχη ταις ψυχαίς ημών.»

Αθανάσιος Παπαγεωργίου

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’.
Ἀπόστολε Ἅγιε, καὶ Εὐαγγελιστὰ Λουκᾶ, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ, ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ἀκέστωρ σοφώτατος, Ἱερομύστα Λουκᾶ, ζωγράφος πανάριστος, τῆς Θεοτόκου Μητρός, ἐδείχθης Ἀπόστολε, ἔγραψας μάκαρ, λόγους, διὰ πνεύματος θείου, ἔδωκας ἐννοῆσαι, συγκατάβασιν ἄκραν, Χριστοῦ τῆς παρουσίας, διὸ πρέσβευε σωθήναι ἠμᾶς.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Λουκᾶν τὸν θεηγόρον καὶ τοῦ Παύλου συνέκδημον καὶ Εὐαγγελίου τοῦ τρίτου συγγραφέα θεόπνευστον, ἐν ὕμνοις τιμήσωμεν, πιστοί, ὡς ἄξιον ἐργάτην τοῦ Χριστοῦ. Τῷ φωτι γὰρ τοῦ Κυρίου καταυγασθεὶς μετέδωκε φῶς τῷ κόσμῳ. Γράψας τὰς θαυμαστὰς παραβολάς, σύστασιν ἐκκλησίας τε τῇ ἐπελεύσει τοῦ πνεύματος ἱστορησάμενος.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἤχος α΄.
(Υπό Μητροπολίτου Θηβών και Λεβαδείας κυρού Συνεσίου του Φιλιππίδου 1912 – 1944 μ.Χ.)
Τόῦ Σωτῆρος Καλλιτέχνήσας παραβολάς και τά θαύματα, καί τῶν Ἀποστόλων τάς Πράξεις κοσμήσας, τῆς Θεοτόκου τἠν εἰκόνα ἐζωγράφησας. Εἰς πόλιν δέ Θηβαίων κηρύξας τἠν άλἠθειαν͵ ἐν εκείνῃ ὑπὲρ ταύτης ἐμαρτύρησας, καί τήν ψυχήν τῷ Κυρίῳ παραδέδωκας. Διό πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ ψυχῶν τέ καί σωμάτων ἰατρέ Λουκᾶ Εὐαγγελιστά Θεόπνευστε σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Μαθητὴς γεvόμενος τοῦ Θεοῦ Λόγου, σὺν τῷ Παύλῳ ἅπασαν, ἐφωταγώγησας τὴv γῆν, καὶ τὴν ἀχλὺν ἀπεδίωξας, τὸ θεῖον γράψας, Χριστοῦ Εὐαγγέλιον.

Ὁ Οἶκος
Ὡς ἰατρὸς καὶ μαθητὴς Λουκᾶ ἠγαπημένος, μυστικῇ χειρουργίᾳ τὰ πάθη τῆς ψυχῆς μου, καὶ τὰ τοῦ σώματος ὁμοῦ ἴασαι, καὶ δὸς μοι κατὰ πάντα εὐεκτεῖν, καὶ σοῦ τὴν παναοίδιμον γηθόμενος γεραίρειν πανήγυριν, ὄμβροις τε δακρύων, ἀντὶ μύρων τὸ σεπτόν σου καὶ πάντιμον σῶμα καταβρέχειν· ὡς στήλη γὰρ ζωῆς ἐγγεγραμμένη τῷ ναῷ τῷ θαυμαστῷ τῶν Ἀποστόλων πᾶσιν ἐκφώνει, καθάπερ καὶ σὺ τὸ πρῶτον, τὸ θεῖον γράψας Χριστοῦ Εὐαγγέλιον.

Μετάβαση στο περιεχόμενο