Η αλήθεια της ομορφιάς

Οι σημερινές κοινωνίες ίσως περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, έχουν τόσο εκπαιδευτεί όσο και μάθει να ερμηνεύουν, εντοπίζουν καθώς και να αντιλαμβάνονται ως ομορφιά κάθε τι που αφορά την εξωτερική εικόνα και φαινόμενα, τον εντυπωσιασμό που προκαλούν αυτά ή όχι, και εν τέλει την γοητεία που προκύπτει από εκείνα. Ανεξάρτητα από το αν πολλές φορές αυτά τα κριτήρια συνοδεύονται από την πικρή γεύση της κενότητας ή της ρηχότητας. Πολλές φορές επίσης από την εννοιολογική προσέγγιση του εστι ομορφιά, ποιότητες κ έννοιες όπως η απλότητα ή η αθωότητα φαίνεται να εκλείπουν. Μονάχα η κραταιά ανθρώπινη μας φύση στιγμές-στιγμές αναγνωρίζει σε τέτοια μεγέθη, ομορφιά ή την ομορφιά. Μια τέτοιου είδους αντίληψη περί ομορφιάς αναφέρεται σε μια ομορφιά η οποία αντί των παραπάνω, είναι περισσότερο και κυρίως, μια οντολογικη κατάσταση. Αυτή η αντίληψη ίσως να ανάγει την υπαρκτικη μας οπτική (καθώς και να τονίζει) στον εσωτερικό κόσμο και στα τεκταινόμενα αυτού. Σε αυτά τα αβυθομετρητα βάθη κ στα αχαρτογραφητα πλάτη κ μήκη του.

Συνεπώς όταν αυτοίς ο τρομερός Ντοστογιεφσκυ αναφέρει ότι η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο, αναφέρεται σαφώς σε ποιότητες κ μεγέθη που λίγη σχέση έχουν να κάνουν με αυτό που νοούμε ως υλικό κόσμο κ εκφάνσεις του. Μπορεί να τον περιλαμβάνει αλλά πιστεύω ότι οπωσδήποτε δεν περιορίζεται σε αυτόν..

Ως σημερινοί άνθρωποι έχουμε μάθει να εξωραΐζουμε και να εξωραϊζόμαστε αλλά όχι να είμαστε, ίσως για τον λόγο αυτό να έχει περιοριστεί η ματιά μας κ το ενδιαφέρον μας σε πράγματα και καταστάσεις που έχουν να κάνουν με την επιφάνεια και την προσωρινότητα. Προτάσεις και στάσεις ζωής που επικεντρώνονται στην ουσία των πραγμάτων και έχουν ως κριτήριο για την υιοθέτηση τους το τι μας κάνει ως πρόσωπα και υπάρξεις να αληθεύουμε, φαίνονται ως παράταιρες ιδωμένες μέσα από το πρίσμα του γενικότερου Modus Vivendi. Θεωρώ όμως ότι υπάρχει ένας πυρήνας μέσα μας ο οποίος δεν υποτάσσεται σε τέτοιου είδους επιταγές, δεν κινείται βάση αυτών και κατά συνέπεια τις απορρίπτει. Ίσως γιατί τελικά αυτό που συνιστά την ασχήμια ή το άσχημο είναι ό,τι δεν αληθεύει κοινώς το ψέμα, ενώ αυτό το οποίο περιλαμβάνει μέσα του την ομορφιά είναι η αλήθεια. Ίσως πάλι γι αυτό ο εσωτερικός μας κόσμος και η ψυχοσωματική μας ολότητα να διαθέτουν μια ευαισθησία που τους επιτρέπει – ακόμα κ εκείνες τις λίγες φορές- να αναγνωρίζουν την ομορφιά (καθώς και να έλκονται από αυτήν) σε ποιότητες και μεγέθη που ο σημερινός ορθολογιστης νους δυσκολεύεται να πάει. Ίσως ο παγκόσμιας φήμης λογοτέχνης εκείνος να είχε βιώσει μια τέτοια ομορφιά και να ήθελε να την μοιραστεί… 

Αν η αλήθεια και η αληθευση του βίου μας και της ύπαρξης μας είναι η ακεραιότητα τους, δηλαδή η σωτηρία τους (αυτό σημαίνει η λέξη σωτηρία: διατηρούμαι ακέραιος) και η διάσωση τους, τότε ναι η ομορφιά σώζει τον κόσμο. 

Μία ομορφιά που αγγίζει και διεισδύει στο είναι του ανθρώπου, ίσως μεταμορφώνοντας το ή επαναφέροντας το στο αρχικό του κάλος… Ποιος ξέρει; Μπορεί και τα δύο μαζί. Μια ομορφιά που αφορά τον άνθρωπο καθώς και όλη την πλάση. 

Κώστας Βαραλέξης

Μετάβαση στο περιεχόμενο