Οι ΄Αγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες

Πληροῦμεν ὑστέρημα σοῦ, Σῶτερ, πάθους, Τεσσαράκοντα, συντριβέντες τὰ σκέλη. Ἀμφ' ἐνάτῃ ἐάγη σκέλη ἀνδρῶν τεσσαράκοντα.

Η Εκκλησία μας εορτάζει στις 9 Μαρτίου τη μνήμη των Αγίων τεσσαράκοντα μαρτύρων, σαράντα εκλεκτών Ρωμαίων στρατιωτών, οι οποίοι μαρτύρησαν στη Σεβάστεια της Μικράς Ασίας στα χρόνια του αυτοκράτορα Λικίνιου το έτος 320 μ.Χ. Ο Λικίνιος παρ’ ότι έχει υπογράψει με το Μέγα Κωνσταντίνο το διάταγμα της ανεξιθρησκείας (των Μεδιολάνων) συνέχιζε τους διωγμούς, και κάλεσε τους σαράντα αυτούς χριστιανούς στρατιώτες να θυσιάσουν στα είδωλα και σαν αποτέλεσμα ήταν να συλληφθούν από τον έπαρχο Σεβαστείας Αγρικόλα , ο οποίος προσπάθησε στην αρχή να τους καλοπιάσει με αξιώματα και αμοιβές να αρνηθούν την πίστη τους.

Ενας από τους 40 στρατιώτες ο Κλάυδιος απάντησε στον έπαρχο. «Σας ευχαριστούμε για τους επαίνους της ανδρείας μας, αλλά ο Ιησούς Χριστός στον οποίο πιστεύουμε, μας διδάσκει, ότι στον άρχοντα πρέπει να προσφέρομε ότι του ανήκει. Στον βασιλέα προσφέρομε υπακοή και δεν ζημιώνουμε το κράτος με την πίστη μας στο Χριστό αλλά μάλλον ωφελούμε. Γιατί λοιπόν μας ανακρίνει για την πίστη μας, που διαμορφώνει τέτοιους χαρακτήρες;». Ο έπαρχος Αγρικόλας κατάλαβε ότι δεν ήταν εύκολο να τους μεταπείσει και διέταξε να τους κλείσουν στη φυλακή, βασανιστήρια και ένα από αυτά ήταν να τους ρίξει γυμνούς στην παγωμένη λίμνη. Το μαρτύριο φρικτό, αλλά, μεταξύ τους ο ένας έδινε θάρρος στον άλλο λέγοντας ότι «Δριμύς (σκληρός) ο χειμών(η παγωνιά) αλλά γλυκύς ο παράδεισος». Αυτή ήταν η προσευχή τους.

Ο δεσμοφύλακας ειδωλολάτρης Αγλάϊος θαύμαζε την καρτερία και το θάρρος των στρατιωτών και την μητέρα ενός στρατιώτη που ενεθάρρυνε το παιδί της να μην λιγοψυχίσει. Και όταν ένας από σαράντα στρατιώτες λιγοψύχισε ο φύλακας Αγλάϊος αντικατέστησε αυτόν και έπεσε στην λίμνη, έτσι έγινε ο τεσσαρακοστός μάρτυρας.

Η θαυμαστή και ηρωϊκή στάση των στρατιωτών αποτελεί για μας τους μεταγενέστερους:

1ον ύψιστο υπόδειγμα πίστεως θάρρους μέχρι θανάτου,

2ον δεν ξεπούλησαν τη πίστη τους για αξιώματα και αμοιβές,

3ον θαυμαστή η παρουσία της μάνας να δίνει θάρρος στο παιδί της να μην δειλιάσει μπρός στο μαρτύριο,

4ον ο δεσμοφύλακας Αγλάϊος θαύμασε την γενναιότητα των μαρτύρων, εγκατέλειψε την λάμψη της εξουσίας , προτίμησε το μαρτύριο και την δόξα της πίστεως.

Μακάρι η χάρη των Αγίων να αποτελεί παντοτινό φωτεινό παράδειγμα σε όλους μας. Φέροντες τὰ παρόντα γενναίως, χαίροντες τοῖς ἐλπιζομένοις, πρὸς ἀλλήλους ἔλεγον οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες· Μὴ γὰρ ἱμάτιον ἀποδυόμεθα; ἀλλὰ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον ἀποτιθέμεθα. Δριμὺς ὁ χειμών, ἀλλὰ γλυκὺς ὁ Παράδεισος, ἀλγεινὴ ἡ πῆξις, ἀλλὰ ἡδεῖα ἡ ἀπόλαυσις. Μὴ οὖν ἐκκλίνωμεν, ὦ συστρατιῶται· μικρὸν ὑπομείνωμεν, ἵνα τοὺς στεφάνους τῆς νίκης ἀναδησώμεθα, παρὰ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, καὶ Σωτῆρος τῶν ψυχῶν ἡμῶν. (Τροπάριο του εσπερινού των αγίων 40 μαρτύρων)

Ἀπολυτίκιον 
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείω Πνεύματι, συγκροτηθέντες, δῆμος ὤφθητε, τροπαιοφόρος, Ἀθλοφόροι Χριστοῦ Τεσσαράκοντα, διὰ πυρὸς γὰρ καὶ ὕδατος ἔνδοξοι, δοκιμασθέντες λαμπρῶς ἐδοξάσθητε. Ἀλλ’ αἰτήσασθε, Τριάδα τὴν ὑπερούσιον, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.
Τάς ἀλγηδόνας τῶν Ἁγίων, ἃς ὑπέρ σοῦ ἔπαθον, δυσωπήθητι, Κύριε· καί πάσας ἡμῶν τάς ὀδύνας ἴασαι, φιλάνθρωπε δεόμεθα.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τοὺς γενναίους ὁπλίτας τοῦ τῶν ὅλων δεσπόζοντος, τοὺς συγκροτηθέντας ἐν πίστει, ὁμοφώνος τιμήσωμεν· Χριστῷ γὰρ στρατευθέντες εὐσεβῶς, δι’ ὕδατος διῆλθον καὶ πυρός, καὶ πρὸς θείαν εἰσέλθοντες ἀναψυχήν, προΐστανται τῶν βοώντων· δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ θαυμαστώσαντι ὑμᾶς, Τεσσαράκοντα Μάρτυρες.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Συντεταγμένοι εὐσεβείᾳ καὶ στερρότητι μαρτυρικῶς τὸν δυσμενῆ ἐθριαμβεύσατε, Τεσσαράκοντα γενναῖοι Χριστοῦ ὁπλῖται· Ἀλλ’ ὡς σύμμορφοι ἐν ἄθλοις καὶ ἐν χάριτι, Ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰρήνῃ συντηρήσατε τοὺς κραυγάζοντας, χαίροις ἅγιον σύνταγμα.

Έτερον Κοντάκιον
Ἦχος πλ. β’. Τήν ὑπέρ ἡμῶν.
Πάσαν στρατιὰν, τοῦ κόσμου καταλιπόντες, τῷ ἐν οὐρανοῖς Δεσπότῃ προσεκολλήθητε, Ἀθλοφόροι Κυρίου Τεσσαράκοντα, διά πυρός γάρ καί ὕδατος, διελθόντες μακάριοι, ἐπαξίως ἐκομίσασθε, δόξαν ἐκ τῶν οὐρανῶν, καί στεφάνων πληθύν.

Μεγαλυνάριον
Τὸ τετραδεκάριθμον καὶ λαμπρόν, σύνταγμα τοῦ Λόγου, εὐφημήσωμεν ἐν ᾠδαῖς· κρύει καὶ πυρὶ γάρ, στερρῶς δοκιμασθέντες, ἐστέφθησαν ἀξίως, οἱ Τεσσαράκοντα.

Ὁ Οἶκος
Τῷ ἐν θρόνῳ ἀστέκτῳ ἐποχουμένῳ, τῷ ἐκτείναντι τὸν οὐρανὸν καθάπερ δέρριν, τῷ τὴν γῆν ἑδράσαντι, καὶ συνάξαντι τὰ ὕδατα εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, τῷ τὰ πάντα ἐκ μὴ ὄντων ποιήσαντι ὑπάρχειν, καὶ πᾶσι χορηγοῦντι πνοὴν καὶ ζωήν, τῷ προσδεχομένῳ τῶν Ἀρχαγγέλων τὸν ὕμνον, καὶ ὑπ’ ἀγγέλων δοξαζομένῳ, καὶ ὑπὸ πάντων προσκυνουμένῳ, Χριστῷ τῷ παντοκράτορι, τῷ Πλάστῃ καὶ Θεῷ ἡμῶν, προσπίπτω ὁ ἀνάξιος προσάγων μου τὴν δέησιν, λόγου χάριν αἰτῶν, ἵνα ἰσχύσω εὐσεβῶς ὑμνῆσαι κἀγὼ τοὺς Ἁγίους, οὓς αὐτὸς ἔδειξας νικητάς, δωρησάμενος αὐτοῖς δόξαν ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ στεφάνων πληθύν.

Κάθισμα
Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν.
Τῷ Χριστῷ στρατευθέντες μαρτυρικῶς, τὸν ἐχθρὸν καθελόντες ἀθλητικῶς, ἔργοις ἐκπληρώσαντες, τοῦ Προφήτου τὰ ῥήματα· διὰ πυρὸς γὰρ καὶ ὕδατος, γενναίως διήλθετε, ἀναψυχὴν εὑράμενοι, ζωὴν τὴν αἰώνιον· ὅθεν καὶ στεφάνους οὐρανόθεν λαβόντες, χοροῖς συνευφραίνεσθε, Ἀσωμάτων δυνάμεων, Ἀθλοφόροι πανεύφημοι, πρεσβεύσατε Χριστῷ τῷ Θεῷ, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ, τὴν ἁγίαν μνήμην ὑμῶν.

Μετάβαση στο περιεχόμενο