Οι διωγμοί και το μαρτύριο στη ζωή των Αγίων

Άγιος Χαράλαμπος, Άγιος Βλάσιος και Άγιος Μελέτιος. Τιμώνται στις 10, 11 και 12 Φεβρουαρίου αντίστοιχα. Τρεις άγιοι που έφεραν την ιερωσύνη (Άγιος Χαράλαμπος) και την αρχιερωσύνη ( Άγιος Βλάσιος και Άγιος Μελέτιος). Εργάστηκαν με ζήλο και αυτοθυσία στον αμπελώνα του Χριστού,  γι’ αυτό τον λόγο και διώχθηκαν, εξορίστηκαν, υπέστησαν βάσανα και μαρτύριο. Το μαρτύριο είναι αυτό που επισφράγιζε και επισφραγίζει την μαρτυρία της πίστεως του κάθε χριστιανού, κληρικού ή λαϊκού. Το μαρτύριο δεν είναι απαραίτητο να είναι μόνο μαρτύριο αίματος. Υπάρχει και το μαρτύριο της συνείδησης. Παλαιότερα ήταν πολύ συχνό το φαινόμενο όπου πολλοί άγιοι μαρτυρούσαν και πέθαιναν δια ξίφους ή βασανιστηρίων. 

Μια τέτοια ηρωική μορφή της Εκκλησίας ήταν και ο Άγιος Χαράλαμπος, ο οποίος επί αυτοκρατορίας του Σεπτιμίου Σεβήρου έδωσε αγώνες μέχρι τα έσχατα του βίου του για την πίστη και τον Χριστό. Όταν το έτος 198 μ.Χ. ο Σέβηρος εξαπέλυσε απηνή διωγμό κατά των Χριστιανών, ο έπαρχος της Μαγνησίας Λουκιανός, συνέλαβε τον Άγιο και του ζήτησε να αρνηθεί την πίστη του. Όμως ο Άγιος όχι μόνο δεν το έκανε αυτό, αλλά αντίθετα ομολόγησε στον έπαρχο την προσήλωσή του στον Χριστό και δήλωσε με παρρησία ότι σε οποιοδήποτε βασανιστήριο και να υποβληθεί δεν πρόκειται να αρνηθεί την πίστη της Εκκλησίας. Ο Άγιος έμεινε εδραίος και αμετακίνητος στην πίστη και δίνει θαυμαστό έως και σήμερα παράδειγμα μαρτυρίας και ομολογίας πίστεως καθώς αποκεφαλίστηκε σε ηλικία 113 ετών.

Αλλά και ο Άγιος Βλάσιος επίσης σπουδαίος άγιος. Σπούδασε ιατρική αλλά προσέφερε χωρίς χρήματα τις υπηρεσίες του, ως φιλανθρωπία, στους πάσχοντες και ασθενείς. Εκτός από την ιατρική βοήθεια χορηγούσε δωρεάν στους ασθενείς τα φάρμακα και τους έδινε τα έξοδα νοσηλείας τους. Η φιλανθρωπική δραστηριότητα καλλιεργήθηκε στην ψυχή του από την αγάπη προς τον Θεό. Η Εκκλησία τον δέχθηκε στις τάξεις του ιερού κλήρου και τον εξέλεξε Επίσκοπο Σεβαστείας. Επί της βασιλείας του Λικινίου, τον συνέλαβαν και τον υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια όπου τον μαστίγωσαν ανηλεώς με ραβδιά, τον κρέμασαν από ξύλο και στην συνέχεια τον οδήγησαν δεμένο στην φυλακή. Έπειτα τον έριξαν στο βυθό μιας λίμνης. Όμως ο Άγιος, μετά την θαυματουργική του επέμβαση του Θεού, διασώθηκε. Οργισμένοι τότε οι εχθροί της πίστεως τον αποκεφάλισαν το 316 μ.Χ.. Έτσι, ο Άγιος Ιερομάρτυς Βλάσιος έλαβε από τον Κύριο της δόξας το στέφανο του μαρτυρίου.

Ο Άγιος Μελέτιος Πατριάρχης Αντιοχείας έφτασε στην Αντιόχεια, όλοι οι πιστοί βγήκαν στους δρόμους, για να τον υποδεχθούν και να λάβουν την ευλογία του. Στη νέα του όμως έδρα ο άγιος Μελέτιος παρέμεινε ένα μόνο μήνα, αφού οι αιρετικοί Αρειανοί έπεισαν τον αυτοκράτορα Κωνστάντιο (337 – 361 μ.Χ.) να τον εξορίσει στην Αρμενία και να εκλέξει στη θέση του τον παλαιό συνεργάτη του Αρείου Ευζώιο. 

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διηγείται ένα περιστατικό το οποίο συνέβη κατά την απομάκρυνση του Αγίου από την Αντιόχεια: ο διοικητής της πόλεως οδηγούσε έξω από την Αντιόχεια με άμαξα τον Άγιο, για να τον θέσει στον δρόμο της εξορίας. Τα πλήθη των ορθοδόξων το πληροφορήθηκαν και αμέσως έτρεξαν, για να ζητήσουν την ευχή του. Στη θέα όμως του διοικητού τόσο πολύ αγανάκτησαν για την άδικη εξορία του Αγίου, ώστε άρχισαν να λιθοβολούν τον αντιπρόσωπο του αυτοκράτορος. Και τότε ο Άγιος Μελέτιος, επειδή δεν μπορούσε να εμποδίσει με λόγια την παραφορά του λαού, σηκώθηκε και προστάτευσε με το σώμα του το διώκτη του. Η εξορία του Αγίου ετερματίσθηκε στις αρχές του έτους 362 μ.Χ., όμως εξορίσθηκε και πάλι την άνοιξη του 365 μ.Χ. και το 371 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Ουάλη (364 – 378 μ.Χ.), κοντά στα σύνορα της Καππαδοκίας, όπου είχε συχνή επικοινωνία με τον Μέγα Βασίλειο. Επανήλθε στην Αντιόχεια το έτος 379 μ.Χ. Αμέσως συνεκάλεσε Σύνοδο, η οποία ομολογούσε την πίστη στις αποφάσεις της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου και κατεδίκασε όλες τις αιρέσεις.

Όταν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Μέγας (379 – 395 μ.Χ.) συνεκάλεσε στην Κωνσταντινούπολη το 381 μ.Χ. τη Β΄ Οικουμενική Σύνοδο, ο Άγιος Μελέτιος κλήθηκε να λάβει μέρος στη Σύνοδο και μάλιστα ως πρόεδρος αυτής. Δυστυχώς, ο Άγιος εκοιμήθηκε λόγω ασθενείας, πριν ολοκληρωθούν οι εργασίες της Συνόδου. Oι  Άγιοι υπερέβησαν τους νόμους της φύσης, αψήφησαν το αίσθημα της αυτοσυντήρησης και με τη χάρη και δύναμη του Θεού βγήκαν νικηφόροι από τα μαρτύρια”. To ίδιο έκαναν και οι αγωνιστές ιεράρχες που φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, εξορίστηκαν και γενικά κακοπάθησαν ή αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τις επαρχίες τους επειδή θεωρήθηκαν ότι συνεργούσαν στην παλιγγενεσία του Γένους, της οποίας γιορτάζουμε φέτος την 200η επέτειο. Θα λέγαμε ότι το μαρτύριο κάθε είδους, οι διωγμοί και οι εξορίες ήταν στην καθημερινότητα των χριστιανών. Ο Χριστός είχε προετοιμάσει τους μαθητές του λίγο πριν το Πάθος. «Ει εμέ εδίωξαν, και υμάς διώξουσιν·» (Ιω. 15, 20).

Η σημερινή η εποχή, προς το παρόν, δεν απαιτεί ούτε βία, ούτε Σταυροφορίες ούτε να ομολογήσουμε με το αίμα μας. Απαιτεί μια ειρηνική δημόσια ομολογία πίστεως. Εμείς πρώτα οφείλουμε να ομολογούμε με παρρησία και θάρρος την πίστη μας. Θα πρέπει όμως να  προετοιμαστούμε με πνευματικούς αγώνες, με άσκηση, με σταθερότητα στην πίστη, για να έχουμε την δύναμη να ομολογήσουμε με γενναιότητα Χριστό και, αν ποτέ μας ζητηθεί, επισφράγιση με μαρτύριο αίματος.

Παύλος Αθανασίου 

Μετάβαση στο περιεχόμενο